Εκδραμάτιση και Διαδραμάτιση στην ψυχαναλυτική θεραπεία (β' κύκλος)


   

Διοργάνωση Εποπτικού Σεμιναρίου,  02-04-2015 έως 18-06-2016 (β΄ κύκλος)


Η Ελληνική Εταιρεία Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών της δραστηριοτήτων διοργανώνει σεμινάριο με θέμα : 

Εκδραμάτιση και διαδραμάτιση στην ψυχαναλυτική θεραπεία  

Η εκδραμάτιση και η διαδραμάτιση, δυο ψυχαναλυτικοί όροι γλωσσικά αλλά όχι σημασιολογικά παρόμοιοι, ξεκίνησαν από διαφορετικά αφετηριακά σημεία μέσα στην ιστορία της κλινικής ψυχανάλυσης για να συνδεθούν εντέλει σε ένα κοινό πεδίο, εκείνο της συνάντησης και της αλληλεπίδρασης αναλυτή και αναλυόμενου.

Η εκδραμάτιση  (agierenacting out στην αγγλική εκδοχή του Strachey) αρχικά εισάγεται από τον Freud για να αποδώσει το φαινόμενο όπου το υποκείμενο βιώνει στο άμεσο παρόν αντί να θυμάται (και «δρα» σύμφωνα με το βίωμά του), κυρίως, αλλά όχι αποκλειστικά, στο πλαίσιο του επαναληπτικού χαρακτήρα της μεταβίβασης. Στη συνέχεια ο όρος διευρύνθηκε, ερμηνεύθηκε και συζητήθηκε κατά κόρον, λ.χ. ως μηχανισμός αποβολής της ανυπόφορης για το υποκείμενο ψυχικής πραγματικότητας στις μη νευρωτικές διαταραχές και ως εκδήλωση της λεγόμενης παθολογίας της ψυχαναλυτικής διαδικασίας, υπό την έννοια ότι αντιστρατεύεται τη σκέψη. Βέβαια η εκδραμάτιση, μπορεί και μέσω της προβλητικής ταύτισης και της αντιμεταβίβασης να αποτελέσει «πληροφορία» για τον αναλυτή σχετικά με τον αναλυόμενο. Ωστόσο,  εφόσον το κρίσιμο στην ψυχαναλυτική θεραπεία είναι η λειτουργία του αναλυτικού ζεύγους μέσα από τη διαλεκτική της μεταβίβασης και της αντιμεταβίβασης,  και στο βαθμό που η τελευταία περιλαμβάνει τη συνολική ψυχική λειτουργία του αναλυτή, είναι εύλογο ότι η μονοσήμαντη εκδοχή της εκδραμάτισης ως εμποδίου ή/και πληροφοριακού υλικού σε ένα εκ των προτέρων θεωρούμενο ως δεκτικό περιέχον – τον αναλυτή, είναι ελλιπής. Δεν θα μπορούσε ο αναλυτής να προβεί σε πράξεις αποβολής της δικής του ψυχικής πραγματικότητας; Έτσι, και μέσα από την κλινική πρακτική, προέκυψε η έννοια της διαδραμάτισης, (enactment) που σύμφωνα με έναν πρόσφατο ορισμό είναι «εκείνο που συμβαίνει όταν η συμπεριφορά ή τα λόγια ενός ασθενούς διεγείρουν μια ασυνείδητη σύγκρουση στον αναλυτή, οδηγώντας σε μια μεταξύ τους αλληλεπίδραση που έχει ασυνείδητο νόημα και για τους δυο». Από την άποψη αυτή η διαδραμάτιση αποτελεί φαινόμενο παρόν σε κάθε ψυχαναλυτική θεραπεία, χωρίς όμως αυτό να ανάγει τη θεραπεία συνολικά σε μια διαδραμάτιση.

Στην κλινική πρακτική με τις μη νευρωτικές διαταραχές, όπου το βασικό ζήτημα είναι η αναζήτηση και η εύρεση ενός υποφερτού νοήματος από το αναλυτικό ζεύγος, μέσα από κατά κανόνα εξαιρετικά επώδυνα βιώματα και καταστροφικές άμυνες απέναντι στην ψυχική πραγματικότητα που τους αντιστοιχεί, η εκδραμάτιση και η διαδραμάτιση αποτελούν εύλογα κεντρικό ζήτημα και μια από τις κύριες πηγές της νοηματοδότησης.

Ο σκοπός του σεμιναρίου είναι να προσεγγιστούν ορισμένες όψεις της εκδραμάτισης και της διαδραμάτισης, με άξονα, κυρίως, τις ανάγκες της κλινικής πρακτικής και τα ζητήματα που αυτή θέτει. Τα θέματα που θα παρουσιαστούν είναι:

 

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ 

 

2/4/16

Εκδραμάτιση και διαδραμάτιση: δύο έννοιες για το "πράττειν"

Εισηγήτρια-επόπτρια: Χαρά Καραμανωλάκη, Ψυχίατρος, Υπεύθυνη Μονάδας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας, Α’ Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ, Ψυχαναλύτρια, Μέλος και διδάσκουσα ΕΕΨΨ

16/4/16

Διαδραμάτιση και πλαίσιο

Εισηγήτρια-επόπτρια: Γεωργία Χαλκιά, PhD,  Ψυχολόγος, Ψυχαναλύτρια, Τακτικό μέλος ΕΕΨΨ

23/4/16

Εκδραματίζει ο αναλυτής; Η προσωρινή αποτυχία της εμπεριέχουσας λειτουργίας του αναλυτή και η αξιοποίησή της προς όφελος της συνέχισης της αναλυτικής διαδικασίας

Εισηγητής-επόπτης: Κώστας Εμμανουηλίδης, Ψυχίατρος, Διδάκτωρ Ιατρικής, Ψυχαναλυτής, Τακτικό μέλος ΕΕΨΨ

7/5/16

Φαντασιώσεις  και διαδραματίσεις «σωτηρίας» στη διαδρομή της ψυχαναλυτικής θεραπείας

Εισηγητής – επόπτης: Σταμάτης Τουρνής, Ψυχίατρος, Ψυχαναλυτής, Μέλος και διδάσκων ΕΕΨΨ

21/5/16

Μορφές acting out  και η λειτουργία του αναλυτή

Εισηγητής- επόπτης: Νίκος Χαμπέρης, Ψυχίατρος -Παιδοψυχίατρος, Ψυχαναλυτής, Μέλος και διδάσκων ΕΕΨΨ

28/5/16

Εφηβεία και εκδραμάτιση

Εισηγήτρια-επόπτρια:  Τζένη Σουμάκη, Παιδοψυχίατρος, Επιστημονικά Υπεύθυνη Διαγνωστικής και Θεραπευτικής Μονάδας για το Παιδί «Σπ. Δοξιάδης, Ψυχαναλύτρια, Τακτικό μέλος ΕΕΨΨ

18/6/16

Εκδραμάτιση : κλινικές και θεωρητικές όψεις

Εισηγητής – επόπτης: Γιάννης Παπαβασιλείου, Ψυχίατρος, Ψυχαναλυτής, Πρόσεδρο μέλος ΕΕΨΨ

 

Δυνατότητα συμμετοχής στο σεμινάριο έχουν παιδοψυχίατροι, ψυχίατροι, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί και άλλοι επαγγελματίες του χώρου της ψυχικής υγείας. 

Αριθμός συμμετεχόντων: 25. Σε περίπτωση που θα χρειασθεί να γίνει επιλογή, κριτήρια θα αποτελέσουν η ευαισθητοποίηση στην ψυχοδυναμική προσέγγιση και η ανάλογη κλινική εμπειρία.

Το σεμινάριο θα πραγματοποιείται, όπως φαίνεται και στο πιο πάνω πρόγραμμα, ημέρα Σάββατο και ώρα 10.00-13.00 στα γραφεία της Ελληνικής Εταιρείας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας, Μιχαλακοπούλου 43, και θα ολοκληρωθεί σε επτά συναντήσεις. Κάθε συνάντηση θα περιλαμβάνει θεωρητική συζήτηση με την ανάλογη βιβλιογραφία, καθώς και εποπτεία κλινικής περίπτωσης.

Το δικαίωμα συμμετοχής είναι 150 ευρώ, με δυνατότητα καταβολής δύο δόσεων, στην εγγραφή και την πρώτη συνάντηση.

Αιτήσεις συμμετοχής έως και 5/12/15 στη γραμματεία της Ελληνικής Εταιρείας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας (κα Σοφρά) τηλ. &fax 210 7712901 ή στην ηλεκτρονική διεύθυνση hspp@otenet.gr. Η αίτηση χρειάζεται να συνοδεύεται από την κατάθεση ενός σύντομου βιογραφικού σημειώματος (σπουδές, παρούσα εργασιακή απασχόληση, κλινική και ψυχοθεραπευτική εμπειρία).

Οι υπεύθυνοι του σεμιναρίου,

 

Σταμάτης Τουρνής         Γρηγόρης Μανιαδάκης